Uitleg

Prikkelverwerking uitgelegd: wat prikkels met het lichaam doen

Van zintuig naar reactie. Waarom het ene kind een volle klas moeiteloos aankan en het andere daar volledig van leegloopt.

Hoe het werkt

Binnenkomen, filteren en reageren

Het zenuwstelsel krijgt de hele dag informatie binnen: geluid, licht, aanraking, geur, beweging en ook signalen uit het lichaam zelf, zoals spanning in de spieren en het gevoel van evenwicht. Die informatie moet worden gefilterd, want lang niet alles is belangrijk. Bij het ene kind gaat dat filteren vanzelf, bij het andere komt vrijwel alles even hard binnen.

Als het filter minder goed werkt, kost een gewone schooldag onevenredig veel energie. Sommige kinderen zoeken dan juist meer prikkels op om de boel te ordenen: ze bewegen, maken geluid of zoeken stevige aanraking. Andere kinderen trekken zich terug. Beide reacties komen voort uit hetzelfde mechanisme. Als ervaringsdeskundige weet ik hoe uitputtend dit is en hoe weinig het te maken heeft met willen.

Herkenning

Twee patronen die je kunt zien

  • Prikkelzoekend: veel bewegen, hard praten, stoeien en botsen

  • Prikkelmijdend: geluiden vermijden, labels uit kleding, weglopen bij drukte

  • Wisselend patroon afhankelijk van vermoeidheid en stress

  • Moeite met evenwicht, houding of het inschatten van kracht

  • Sterke reactie op onverwachte aanraking of geluid

Veelgestelde vragen

Vragen over prikkelverwerking

  • Groeit een kind hier overheen

    Kinderen leren er beter mee omgaan, zeker als ze begrijpen wat er in hun lichaam gebeurt. De gevoeligheid zelf verdwijnt meestal niet en dat hoeft ook niet.

  • Hoort dit altijd bij autisme of ADHD

    Nee. Prikkelverwerking speelt bij veel kinderen, met en zonder diagnose. Ik stel zelf geen diagnoses.

  • Helpt een koptelefoon

    Vaak wel, mits gericht ingezet op momenten van zelfstandig werken. Continu gebruik kan de gevoeligheid juist vergroten.

  • Wat kan ik thuis meteen doen

    Zorg voor voorspelbaarheid, korte herstelmomenten met beweging en minder keuzes op momenten dat de emmer al vol zit.

Verder lezen

Van uitleg naar aanpak

Vrijblijvend

Herken je dit bij je kind

Plan een gratis kennismaking van dertig minuten en bespreek wat er speelt.

Plan een gratis kennismaking

Bekijk de begeleiding